Arthur Adam: Ik ontspan, dus ik ben

Arthur Adam (1980) is singer-songwriter en afgestudeerd in de wijsbegeerte. De redactie nodigde hem uit deze week mee te denken met ‘Dus ik ben’. “Prettig dat ik op deze manier weer eens iets met mijn studie kan doen!”, reageerde hij enthousiast. Arthur koos een beeld dat volgens hem iets zegt over het hedendaagse mens-zijn. Het is een foto waarop lijsttrekkers, van het toen nog potentiële Paars-Plus, even ontspannen en zo de mens achter de politicus tonen. “We zijn voortdurend bezig onszelf te profileren en vergeten daardoor te ontspannen. Als we ontspannen, zijn we het meest onszelf, het meest mens.” Bij deze gedachte formuleerde hij de frase: Ik ontspan, dus ik ben.

Waarom dit beeld?

“Wat ik treffend vind aan de foto is dat de mens achter de politicus even zichtbaar is. De deelnemers vallen niet zozeer uit hun rol, maar hun rol valt even samen met hun menselijkheid.

Ik zag deze foto op internet. Een stel mensen die zich ontspannen op een bankje. Dat had ik nog niet eerder bij deze mensen gezien. Ik dacht: ‘Goh, het zijn net echte mensen.’ De ontspanning, het even lachen.

Je ziet de mensen die zich tot aan de verkiezingen van elkaar hebben moeten onderscheiden en die nu in het proces van informatie juist de contrasten wat zachter moeten maken. Waar het rollenspel voor de verkiezingen overzichtelijk was, is het dat nu niet meer: er wordt publiekelijk aangetrokken en afgestoten, men speelt ‘hard to get’ of bakt zoete broodjes. De lijsttrekkers vertegenwoordigen hun partij. En daarmee hun achterban. Ze maken hun individualiteit hieraan ondergeschikt. Tot het moment van ontspanning, want dan hoeft dat even niet meer.”

Wat zie je? Vertel…

“Cohen zit iets te dicht bij Halsema, onderuitgezakt, met zijn handen in zijn zakken en zijn stropdas scheef. Pechtolds houding is nonchalant, die van Rutte jongensachtig. Er wordt gelachen. Alleen Halsema lijkt serieus te blijven, ze kijkt om alsof ze wil zeggen ‘wat zeg jíj nou?’. Net echte mensen. En dat zijn ze ook. Maar als de microfoons open staan kunnen ze daar niet mee wegkomen.”

Jij koos dit beeld. Wat zegt dit beeld over jou?

“Waar dit mijn eigen realiteit raakt: ik ben muzikant, dus ook podiumkunstenaar. In zekere zin vertegenwoordig ik mijn muziek. Ik wil graag gehoord worden, ik wil graag bekoren, ik wil de goede luisteraar belonen. Ik ben bezig met hoe ik gezien word en profileer de ‘muzikantenkant’ van mezelf. Alle andere kanten van mij, dat ik gestudeerd heb en bijvoorbeeld van voetbal hou, blijven dan achterwege. Er wordt één kant van mijn zijn belicht.

Een optreden wordt pas echt goed als mijn persona van muzikant samenvalt met mij als persoon. Op zo’n moment ben ik volledig ontspannen en ben ik de muziek, met mijn hele zijn plotseling even. Dan bén ik echt.

In dit beeld zie je hoe Rutte, Cohen, Halsema en Pechtold hun rol als politicus even laten samenvallen met hun menszijn. Ze ontspannen en vermenselijken.”

Wat zegt dit beeld volgens jou over onze samenleving?

“Iedereen draagt op een dag verschillende petten en is in verschillende machtssituaties ingebed. Als werknemer of werkgever, collega, partner, opvoeder, vriend, criticus, noem maar op. Men zegt in de ene relatie dingen anders dan in de andere.

Het hedendaagse samenleven gaat gepaard met een groot zelfbewustzijn. Mensen zijn zich in contact met anderen steeds heel bewust van zichzelf: ‘hoeveel autoriteit, hoeveel zelfverzekerdheid heb ik, verdien ik, gebruik ik?’

Met de opkomst van netwerksites als Twitter, Facebook en Hyves, komen deze vragen ook op momenten dat je alleen bent aan bod. We zijn voortdurend bezig onszelf te profileren en vergeten daardoor te ontspannen.

Ik vind het zelf heel prettig dat het ook wél kan, even los van de wereld gaan. Je ontspannen zonder bewust een keuze te moeten maken hoe je jezelf presenteert. Hoe meer ik ontspan, hoe meer ik mezelf ben. Op die momenten voel ik me het meest mens.”

Welke vraag, welk dilemma, roept dit beeld op over ons mens-zijn?

“Ik doe zelf ook mee aan de wereld van de social networks, maar niet geheel ontspannen. Mijn stelregel: als ik niet wil dat mijn moeder het leest, zet ik het niet op internet. Waarmee meteen is aangegeven dat deze vorm van ontspanning voor mij aan regels gebonden is. Ik kies wie ik ben in het openbaar, en daarmee maak ik mezelf eigenlijk minder mens dan ik ben.

De laatste tijd schaam ik me een beetje als ik me echt ontspan. Dus: als ik aan niks denk, in het moment opga, niet bewust bezig ben met interactie. Als ik niet denk aan wat ik nog moet doen, welke mails ik nog moet beantwoorden, wat ik op zo’n netwerksite zou moeten delen, wie ik nog moet bellen. Ontspannen doe je vaak samen, maar dat is niet altijd even onbezonnen. Ontspanning zonder buitenwereld, een moment zonder interactie, is voor mij leerzaam en heilzaam. We zouden ons er niet voor moeten schamen. Want als we ontspannen, zijn we.”

Vul in: Ik … dus ik ben.

“Ik ontspan, dus ik ben.”

Op bovenstaande foto: De voormalig mogelijke leiders van Paars-plus van links naar rechts: Alexander Pechtold (D66), Femke Halsema (GroenLinks), Mark Rutte (VVD), Job Cohen (PvdA)

Bron foto: nieuwsartikel in de Volkskrant.

Reageer hieronder op het beeld van Arthur Adam (foto) en zijn frase: Ik ontspan, dus ik ben.

Wil je zelf meedenken? Stuur een beeld in naar dusikben@human.nl of ga naar de pagina Denk Mee! voor andere manieren van meedenken.

De redactie werkt op dit moment aan het televisieprogramma ‘Dus ik ben’ dat in het najaar van 2010 door HUMAN op televisie wordt uitgezonden.