Sophie in ‘t Veld: Ik ben vrij mezelf te zijn, dus ik ben

Sophie in ‘t Veld is deze week meedenker van ‘Dus ik ben’. Als Europarlementslid voor D66 zet zij zich onder andere in voor de rechten van vrouwen,  homo’s en transgenders. De redactie vroeg haar een beeld uit te kiezen dat iets essentieels zegt over ons mens-zijn van nu. Sophie koos voor onderstaande ogenschijnlijk gewone foto van een jonge Turkse vrouw, gemaakt door Diana Blok.  “In veel landen worden transgender-mensen letterlijk onmenselijk behandeld”, zegt Sophie. “Alsof je mens-zijn afhangt van een chromosoom.” Sophie formuleert hierbij de frase: Ik ben vrij mezelf te zijn, dus ik ben.

Waarom dit beeld?

Deze vrouw ontmoette ik in Turkije tijdens een bijeenkomst van NGO’s op het gebied van mensenrechten. Het leven voor transgender-mensen is ontzettend moeilijk, zeker in Turkije. Daarom geven veel van hen er de voorkeur aan zo min mogelijk op te vallen en de autoriteiten niet uit te dagen. Maar deze vrouw viel juist op in de groep door haar kordate, zelfbewuste en opgewekte optreden. Dat gaf me een enorme energie-boost. Zoveel kracht en optimisme, dat werkt zo aanstekelijk.

Wat zie je? Vertel…

Ik zie een sterke, zelfbewuste jonge vrouw. Ogenschijnlijk een hele gewone foto van zomaar iemand. Misschien een ietwat diep uitgesneden truitje, zoals zoveel jonge vrouwen dat hebben. Ze heeft een ironische twinkeling in de ogen en lijkt de fotograaf een beetje uit te dagen met een zweem van een glimlach om haar lippen. Maar haar blik verraadt ook dat ze op haar hoede is, er ligt pijn in.

Jij koos dit beeld. Wat zegt dit beeld over jou?

Ik word blij van deze foto, omdat de moed, kracht en ondernemingslust van mensen me altijd weer inspireren en motiveren. Ik word erdoor aangestoken. Het is de brandstof waarop ik loop. Er is genoeg geklaag en gezaag in de wereld. Ik ga liever uit van de kracht van mensen, denk in kansen, niet in bedreigingen.

Wat zegt dit beeld volgens jou over onze samenleving?

Als Parlementariër zet ik me onder andere in voor de rechten van transgender-mensen. Het is een kleine, kwetsbare groep en voor de meeste politici electoraal niet interessant, of zelfs een risico. In veel landen worden ze letterlijk onmenselijk behandeld. Als ‘on-mensen’. Alsof je mens-zijn afhangt van een chromosoom. Terwijl je veeleer mens bent door je gedachten, ideeën, gevoelens, acties, relaties, talenten, humor, intellect, creativiteit. Kortom: door je persoonlijkheid.

Gelukkig is het niet allemaal somberheid troef. In Europa zijn er diverse verenigingen voor transgender-rechten, die actief aan de weg timmeren. In veel landen is discriminatie expliciet verboden en is er goede medische en psychologische begeleiding voorhanden. Steeds meer kunnen mensen zichzelf zijn en in vrijheid hun leven leiden.

Welke vraag, welk dilemma, roept dit beeld op over ons mens-zijn?

De vrijheid om letterlijk jezelf te zijn is wezenlijk en kostbaar, daaraan worden wij herinnerd door transgendermensen. Als je een transgender-persoon ontmoet, zie je aanvankelijk afwisselend een vrouw en een man. Je onderbewuste probeert de persoon tegenover je in een categorie te stoppen: man of vrouw? Kennelijk zien we personen vooral als ’specimen’ van type X of Y. Maar na verloop van tijd zie je de persoon die tegenover je zit echt: de persoon die hij of zij is en wil zijn. Pas dan zie je de persoon als persoonlijkheid. Dan zie je de essentie, letterlijk het wezen van de mens.

Bij het zien van transgender-mensen realiseer ik me altijd weer wat het betekent om vrijelijk mezelf te kunnen zijn, zonder er zelfs maar over na te denken. Voor veel mensen is dat alles behalve vanzelfsprekend en is het een strijd om te kunnen zijn wie ze zijn. Anderen moeten zich anders voordoen dan ze zijn, een rol spelen, zich verbergen, hun gevoelens en identiteit onderdrukken. Hun hele leven lang.

Zijn wie je werkelijk bent, alle aspecten van je persoonlijkheid ontplooien, volledig deel uitmaken van de gemeenschap. Gezien worden zoals je werkelijk bent, zoals de vrouw op de foto. Dat is ultieme vrijheid.”

Vul in: Ik …, dus ik ben.

Ik ben vrij mijzelf te zijn, dus ik ben.

Bovenstaande foto, gemaakt door Diana Blok, maakt deel uit van de serie ‘See Through Us’.

Op deze foto: Sophie in ‘t Veld door Ed de Vlam.

Reageer hieronder op het beeld van Sophie in ‘t Veld en de frase ‘Ik ben vrij mezelf te zijn, dus ik ben’ of ga naar de pagina Denk mee! voor andere manieren van meedenken met het project.

Hier vind je alle beelden van de meedenkers op een rijtje.

De redactie werkt op dit moment aan het televisieprogramma ‘Dus ik ben’ dat in het najaar van 2010 door HUMAN op televisie wordt uitgezonden. Tips zijn welkom!