Louise Fresco: ‘Enige kennis van ecologische cycli zou deel van onze culturele bagage moeten zijn’

Meedenker van ‘Dus ik ben’ prof. dr. ir. Louise Fresco is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en heeft als aandachtsgebied duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief. Zij koos een beeld dat volgens haar veel zegt over onze hedendaagse dilemma’s en ons mens-zijn van nu: een foto die zij zelf maakte op het Italiaanse platteland. Louise Fresco: “Ik vind het eigenlijk onbegrijpelijk dat we wel willen weten hoe de Verlichting is ontstaan, maar niet hoe fotosynthese werkt.”
Bij dit beeld formuleert zij de frase: Ik ben betrokken bij mens en aarde, dus ik ben. 

Waarom dit beeld?

“In deze foto zijn veel dingen verenigd waar ik mee bezig ben en die ik belangrijk vind. Je ziet hier de schoonheid van de basis van het leven op aarde: het zonlicht, dat hier zo prachtig door het groen schijnt. We realiseren het ons niet, maar: zonder zon, zonder fotosynthese, geen planten, geen leven, geen mensen.

Twee vrouwen in Umbrië plukken wilde spinazie onder de olijfbomen, een beeld van  de traditionele landbouw. De foto geeft een gevoel dat tegenwoordig vaker de kop op steekt: zo moet het zijn, zo moeten we met land omgaan. Maar tegelijkertijd weten we dat het onmogelijk is, want op deze manier kan je de wereldbevolking niet voeden. Dat is het dilemma waar we voor staan.” (more…)

Lone Frank: Ik manipuleer mezelf, dus ik ben

Onlangs verscheen het boek ‘De vijfde revolutie‘ van de Deense schrijfster Lone Frank over de veranderingen die de hersenwetenschappen de komende tijd teweeg zullen brengen. De redactie van ‘Dus ik ben‘ vroeg Lone om een beeld te kiezen dat iets zegt over onze tijd en de vraag: wie zijn wij?

Lone koos de film ‘Eternal Sunshine of the Spotless Mind’ van Michel Gondry, die volgens haar de dilemma’s weergeeft waar onze samenleving binnenkort voor staat. “Wat als we met de huidige neurowetenschappelijke ontwikkelingen ons geheugen in kunnen gaan, de herinneringen kunnen manipuleren en daarmee onszelf kunnen veranderen?” De frase die Lone hierbij kiest is: Ik manipuleer mezelf, dus ik ben.

Waarom dit beeld?

“De ontwikkelingen in de neurowetenschappen leren ons dat we onze hersenen kunnen veranderen. En daarmee onszelf. Dat kan slechts tot op zekere hoogte natuurlijk, maar we hebben niet één ware zelf, zoals we vroeger dachten. We kunnen ook andere ‘zelven’ zijn door de chemische structuren in onze hersenen te manipuleren. De film ‘Eternal Sunshine of the Spotless Mind’ laat zien hoe dat besef het beeld heeft veranderd dat we van onszelf hebben.” (more…)

Paul de Leeuw: Ik word altijd bekeken, dus ik ben

“Je moet in deze maatschappij bij alles wat je doet alert zijn.” Dat zei Paul de Leeuw dit weekend in ‘De Leeuw op zondag’ over de foto die hij uitkoos als meedenker van ‘Dus ik ben‘. Stine Jensen en Rob Wijnberg waren bij hem te gast en vroegen hem naar een beeld dat volgens hem veel zegt over onze identiteit. Paul koos een foto door Martijn Beekman van de drie vermoeide VVD-ereleden Erica Terpstra, Henk Vonhoff en Frits Korthals Altes na afloop van het overleg van 26 september 2007 met Rita Verdonk. “Je hebt het bewustzijn ontwikkeld dat er altijd iemand is die jou in de gaten houdt”, vulde Stine hem aan naar aanleiding van zijn motivatie. Bekijk het fragment en de foto hieronder bij de frase: ik word altijd bekeken, dus ik ben. 

Bekijk hier de hele uitzending van ‘De Leeuw op zondag’ van 18 april. Op 22.27 minuten start het gesprek van Stine en Rob met Paul over ‘Dus ik ben’. (more…)

‘Wij zijn niet het enige dier dat zich kan uitdrukken’

Tijdens de Nacht van de Filosofie traden Rob Wijnberg en Stine Jensen, schrijvers van het boek ‘Dus ik ben‘, op met onder andere filosoof en politicoloog Erno Eskens. Erno publiceerde onlangs het boek ‘Democratie voor dieren‘ waarin hij pleit voor dierenrechten. De redactie vroeg hem meedenker van ‘Dus ik ben’ te zijn en een beeld te kiezen dat volgens hem veel zegt over ons mens-zijn van nu. Erno koos een video van een ‘pratende’ gorilla en geeft zijn motivatie daarbij in de onderstaande tekst. Erno: “Het ‘Ik denk, dus ik ben’ gaat dus voor meer dieren op. Dat onderscheidt ons niet van het dier.” Hij kiest de frase: Ik luister, dus ik ben.

Op deze video zie je iets opmerkelijks: een gorilla vertelt over de dood van zijn moeder. Michael – zo heet de gorilla – herinnert zich hoe zijn moeder door stropers is doodgeschoten. Hij vertelt over het schieten ‘scherp hard geluid’ en over de schotwond - ‘geslagen vlees gorilla’. Hij vertelt wat er door hem heenging: ‘denk probleem’ en hij maakt het gebaar voor snijden en nek. In het wild levende chimpanzees worden gestroopt vanwege hun vlees. De hoofden worden doorgaans afzonderlijk verkocht. (more…)

Ik ben deel van mijn geschiedenis, dus ik ben

Bertien Minco is directeur van het Jeugdcultuurfonds en koos als meedenker van ‘Dus ik ben‘ een beeld dat iets wezenlijks zegt over ons mens-zijn. Het werd een klassenfoto van een Joodse kleuterschool uit 1926 waarop haar tante te zien is die sprekend op Bertien lijkt. Bij het zien van de foto realiseerde zij zich dat haar bestaan de herinnering aan haar tante heeft doen voortleven en concludeert: “Het individu bestaat niet: ons bestaan is niet beperkt tot die jaren dat we op aarde zijn.”
Zij kiest daarbij de frase: Ik ben een deel van mijn geschiedenis, dus ik ben.

Waarom dit beeld?

“Dit beeld heeft het zicht op mijn eigen leven veranderd. Twee jaar geleden kreeg ik deze foto toegestuurd per mail. Ik klikte ‘m open en zag mezelf zitten, in het decor van een Amsterdamse Joodse kleuterschool in 1926. Maar het meisje waarin ik mijzelf herkende is de zus van mijn moeder, die tijdens de oorlog door de Duitsers werd meegevoerd en vermoord.

Ik begreep ineens dat er eigenlijk meerdere mensen in mij ‘leven’. Als er naar mij gekeken wordt, zien mensen niet alleen mij, maar ook anderen.” (more…)

Stine en Rob tijdens de Nacht van de filosofie

Tijdens de Nacht van de Filosofie hebben Stine Jensen en Rob Wijnberg een bijzondere rol in het kader van het project ‘Dus ik ben’. De schrijvers van het gelijknamige boek treden op 9 april op met Erno Eskens en Femke Halsema in Felix Meritis, waar dan de Maand van de Filosofie (april) wordt geopend. Bovendien zal Stine samen met meedenker van ‘Dus ik ben’ Frank Meester een duet ten gehore brengen.

Met meer dan 30 sprekers en 600 bezoekers is de Nacht van de Filosofie ieder jaar weer het grootste filosofie publieksevenement van Nederland. In 2010 zullen vijf uur lang in de vijf zalen van Felix Meritis filosofen, schrijvers en andere denkers spreken over het thema ‘vrijheid’. (more…)