Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 8: Foodscape Schilderswijk van Debra Solomon.
OBS ‘t Galjoen: schooltuin, ‘hekspalier’, ‘bessenhekken’ en bodemverbeteraars (illustratie: Jacques Abelman)
In het kader van Foodprint werkt kunstenaar Debra Solomon aan de ontwikkeling van een ‘echte’ eetbare stad. Met het project Foodscape Schilderswijk creëert zij zowel groene als sociale biotopen middenin een dichtbevolkte wijk in Den Haag. In nauwe samenwerking met buurtbewoners, scholen en wijkorganisaties zal zij onder andere kruidengazons, fruit-façades en bessenhekken realiseren. (more…)
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 02-12-2009 | 12:36 pm
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 7: Park Supermarkt.
Park Supermarkt, Van Bergen Kolpa Architecten (maquette: Werkplaats Vincent de Rijk / foto: Stroom Den Haag)
In het kader van Foodprint ontwikkelt Van Bergen Kolpa Architecten in samenwerking met Vincent Kuypers (Alterra Wageningen) een ruimtelijk model voor een landschappelijke supermarkt. Park Supermarkt is gepland in een van de toekomstige metropolitane stadsparken van de Randstad. Het Hollandse polderlandschap, ooit het belangrijkste toneel voor onze voedselproductie, is voor een groot deel binnenstedelijk komen te liggen en ‘vernat’ onder druk van klimaatverandering en bodeminklinking. Park Supermarkt laat zien hoe dit gebied een nieuwe rol kan spelen in de voedsel- en recreatiebehoefte van de randstedelijke populatie die inmiddels zo’n 170 verschillende nationaliteiten, voedsel- en eetculturen kent.
Op een centrale plek als Midden Delfland wordt op basis van grondsoorten, waterpeil en klimaatzones (gematigd, mediterraan en tropisch) een volledig nieuwe landschappelijke omgeving ontwikkeld waar de producten van een hedendaagse supermarkt worden verbouwd en verkocht. Elke supermarkt-afdeling kent zijn karakteristieke opbouw en productsoort: pandan- en risottorijst op verspringende terrassen, tilapiavis in meanderende bassins en kiwi’s en avocado’s langs golvende fruitmuren.
Voor de klimaathuishouding van Park Supermarkt wordt gebruik gemaakt van oude technieken als warmte-accumulerende slangenmuren en eigentijdse oplossingen als een isolerend waterneveldak en het gebruik van bodemwarmte. Park Supermarkt zal door zijn fijnmazige opzet in kavels van één hectare kunnen meegroeien met de diversiteit in voedselbehoefte en de vernieuwende inzichten in agrarische technieken. De combinatie van open ruimte en ondernemerschap, van consumeren en recreëren, staat centraal bij de ontwikkeling van het metropolitane parklandschap in de 21e eeuw.
Metropolitaan Landschap Zuidvleugel
Een belangrijk onderdeel in de Verstedelijkingsstrategie Zuidvleugel is de ontwikkeling van een metropolitaan landschap. De groene gebieden tussen de stedelijke centra worden verbonden tot een aantrekkelijk landschap met natuur, recreatie en (stads)landbouw. Een landschap dat gemakkelijk toegankelijk is via een uitgebreid recreatief routenetwerk, en culturele evementen biedt zoals openluchttheater, concerten en night skates. Het metropolitane landschap, kortom wordt een plek om uit te rusten, te sporten en te ontmoeten. Een landschap met betekenis voor de Zuidvleugel, waar de zuidvleugelpartners samen met de rijksoverheid en private partijen aan willen werken.
Opdrachtgever: Stroom Den Haag en Provincie Zuid-Holland
Advies: Alterra Wageningen UR, Vincent Kuypers
Concept en ontwerp: Van Bergen Kolpa Architecten
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 14-10-2009 | 3:48 pm
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 6: Foodprint Stadsgids Den Haag, over de culinaire identiteit van de stad (door Francien van Westrenen, programmamaker architectuur Stroom Den Haag).
Voor de opening van de tentoonstelling Foodprint in juni 2009 verzorgde de Mexicaanse kunstenaar Raul Ortega Ayala een performance. Hij kookte een buffet zoals dat ooit in het restaurant op de bovenste verdieping van een van de TwinTowers in New York is geserveerd en dat destijds is gefotografeerd. De ingrediënten voor de gerechten kocht hij in Den Haag. Op zijn boodschappentocht doorkruiste hij de hele stad – van Chinatown tot de Haagse markt, van delicatessenwinkels in het Zeeheldenkwartier tot vishandel Simonis in Scheveningen.
Raul vertelde me dat hij verrast was door de culinaire rijkdom van de stad en de grote diversiteit. Al zoekend naar de mooiste vis, het rijpste fruit en precies de juiste olijven, sneed hij dwars door culturen, sferen en tijden heen. Zo ontdekte Raul kanten van Den Haag die hij – naar eigen zeggen – nooit zou hebben gezien als hij niet op zoek was gegaan naar voedsel.
Een stad verkennen kan op veel manieren. Een van de interessantste, en beslist de lekkerste, is je te laten leiden door voedsel. Dat is wat de Foodprint Stadsgids Den Haag laat zien. Hierin worden 12 typisch Haagse stedelijke fenomenen beschreven aan de hand van voedsel, zoals het Haagse bakkie, het Westland, het Indische verleden, de Haagse chique, de vishaven, de wereldstad en de dagelijkse toestroom van duizenden ambtenaren. De vraag die de gids probeert te beantwoorden is op welke manier voedsel de stad gevormd heeft en dat nog steeds doet.
Janneke Vreugdenhil (Eten enzo) en ik vroegen drie Haagse journalisten om op zoek te gaan naar de culinaire identiteit van de stad. Ellie Brik, Drees Koren en Wouter van der Land interviewden daarvoor koks, expats en boeren, bezochten markten, wijken en winkels en tekenden verhalen op, over Haagse producten, Haagse gewoontes, Haagse smaken, Haags koken en Haags handeldrijven. Een bijzondere reeks kaarten is gemaakt door grafisch ontwerpbureau LUST in samenwerking met stedenbouwkundige Jan de Graaf.
LUST boog zich over de culinaire consequenties van twee aspecten van de identiteit van Den Haag: regeringsstad en wereldstad. Wat eten de duizenden ambtenaren in de gecaterde kantines van de Haagse ministeries? En hoeveel verschillende nationale keukens worden vertegenwoordigd door de Haagse ambassades? De eerste vraag leverde een bijna ontluisterend beeld op van de lunches die op een woensdag in mei in alle kantines geserveerd zijn: van bamihap tot tosti bij Defensie, gefrituurde scholfilet en aardappelsoep bij VROM en kip tandoori met doperwten en gebakken ei bij LNV. LUST bracht de ingrediënten één op één in kaart, wat duizelingwekkende grafieken opleverde.
(more…)
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 23-09-2009 | 4:59 pm
Atelier Van Lieshout, Foodmaster, 2009 (foto: Rob Kollaard / courtesy Stroom Den Haag)
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 5: Onbehagen of een knorrende maag, over de relatie kunst-voedsel-stad (door Peter de Rooden).
De steden blijven groeien. Om alle stadsbewoners te blijven voorzien van voedsel vergt steeds meer creativiteit. Kunst- en architectuurcentrum Stroom Den Haag heeft kunstenaars en ontwerpers gevraagd om een bijdrage te leveren die nog t/m 23 augustus te zien is in de tentoonstelling Foodprint (locatie: BINK36, Binckhorstlaan 36, Den Haag, open van woensdag t/m zondag 12-17 uur). De voorbeelden in dit artikel zijn te zien in de Foodprint tentoonstelling.
Kunstenaar Joep van Lieshout toont voor het eerst het innovatieve (wat heet?) kunstwerk met de onheilspellende titel Foodmaster. Deze ‘installatie’ toont een groep samenhangende witte en zwarte objecten en sculpturen die een slachtlijn vormt voor de verwerking van mensenvlees. ‘Foodmaster’ is onderdeel van Slave City, het kunstproject waaraan hij sinds 2007 werkt.
Op het Foodprint-symposium dat 26 juni aan de tentoonstelling voorafging, lichtte Van Lieshout het werk persoonlijk toe: ‘Een deel van de mensheid wordt geselecteerd om tot voedsel te dienen’ – hóe laat Van Lieshout wijselijk in het midden. ‘De A-kwaliteit mensenvlees is voor menselijke consumptie, de B-kwaliteit die niet goed smaakt gaat na bewerking naar de varkens. Onafhankelijke keurmeesters bepalen wie überhaupt in aanmerking komt voor de slacht. Zij doen dat objectief, onafhankelijk van ras, geslacht en culturele achtergrond.’ Er werd besmuikt gegrinnikt in de zaal, terwijl een ander deel van de aanwezigen wat ongemakkelijk op zijn stoel heen en weer schoof. En eerlijk is eerlijk: toen Van Lieshout destijds met zijn voorstel voor een kunstwerk voor Foodprint kwam moest ik ook wel even slikken…
(more…)
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 29-07-2009 | 12:13 pm
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 4: Drie beslissers reageren op de geopperde ideeën.
In deze eerdere post werd een aantal ideeën geopperd. Allemaal bedoeld om opnieuw een verbinding te leggen tussen de stadsmens en voedsel. De productie van voedsel zou weer terug moeten keren in de stedelijke omgeving. Zo zou een varkensflat in Den Haag daaraan bij kunnen dragen.
Daarop reageert wethouder Rabin Baldewsingh van Den Haag. Aan het eind van het gesprek doet hij een opmerkelijk beroep op Haagse inwoners. Maar eerst geeft de PvdA-wethouder antwoord op de vraag welke groene plannen hij heeft voor de Binckhorst, de nieuw aan te leggen woonwijk in zijn stad.
Wethouder Baldewsingh
Een oproep dus, aan de Haagse burger. Niet alleen tot het planten van fruitbomen op geschikte plekken in de stad, maar ook om met meer groene ideeën te komen.
Milieuvriendelijke ideeën heeft Unilever genoeg. Dat zegt Chris Dutihl. Hij is manager duurzaamheid van Unilever Benelux. Voor de microfoon licht hij toe wat Nederlands grootste voedselconcern doet aan de duurzame productie van voedsel. Ik stelde hem ook de vraag hoeveel procent van de Unilever-producten inmiddels duurzaam is.
090630-stroom-unilever-manager-chris-dutihl.mp3
Tot slot gaf Gerda Verburg een reactie op vier andere voorstellen. Als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ziet ze een 1-procentsbelasting voor biologisch voedsel niet zitten. Waar is zij wel positief over?
Gesprek minister Verburg
Tekst en geluid: Floris Alberse
Floris Alberse (Webredactie) | 14-07-2009 | 4:33 pm
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag en de VPRO spijkeren je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 3: Wat is het probleem en wat zijn de oplossingen?
Een revolutie is nodig, vindt Carolyn Steel. Ze is architect en auteur van het boek Hungry City, waarin ze beschrijft hoe groot de impact van voedselproductie is op onze steden. Samen kunstenares Debra Solomon en de de Amerikaanse stadsboer Will Allen pleit ze voor een verandering in onze manier van denken.
Voor de microfoon lichtten zij hun ideeën toe. Drie keer twee minuten over het voedsel voor onze steden.
Carolyn Steel
Een revolutie, dus. We zouden de voedselproducenten onder druk moeten zetten. En er moet een keurmerk komen, om voedsel vriendelijker te maken voor mens en milieu.
Debra Solomon heeft een andere oplossing bedacht. Ze wil de Schilderswijk in Den Haag een groen gezicht geven. Ze heeft daarvoor een aantal ideeën:
Debra Solomon
Meer kleur en fleur in de Haagse Schilderswijk. Van grijze pleinen naar groene parken en scholen waarop kinderen leren hun eigen voedsel te verbouwen.
Oud basketbalspeler Will Allen (zie foto bovenaan) is stadsboer in de Verenigde Staten. De laatste jaren werd hij de goeroe op het gebied van stadslandbouw. Hij legt uit wat het probleem is en hoe stadsboerderijen een oplossing kunnen vormen.
Will Allen
De problemen en een aantal oplossingen op een rijtje. In het volgende artikel op dit weblog wordt er door minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gereageerd op een aantal ideeen. Ook vertelt de Haagse wethouder Baldewsingh dan wat hij vindt van onder meer een varkensflat in zijn gemeente. En verklaart hoofd duurzaamheid bij Unilever Benelux Chris Dutilh wat zijn bedrijf doet aan duurzaam voedsel.
Tekst en geluid: Floris Alberse
Floris Alberse (Webredactie) | 04-07-2009 | 1:18 pm
Illustratie: Christien Meindertsma, Pig 05049 (2007)
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag spijkert je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 2: Varkens in de stad door Annechien ten Have-Mellema.
Varkens en kippen zijn vandaag de dag taboe in de stad. Veehouderij is iets voor het platteland en niet voor de stad. Althans zo lijkt het. Toch wonen de meeste vleesconsumenten in de stad. Tot de Tweede Wereldoorlog was het ook heel normaal om in de stad je eigen huisvarken te hebben. Is veehouderij en vleesproductie ín een stad nog denkbaar? En zo ja, hoe zou dit winst op kunnen leveren voor stedelingen, ondernemers en… de dieren?
In het kader van het programma ‘Foodprint’ werkt LTO Nederland mee aan een ontwerpstudie voor een maatschappelijk en ecologisch verantwoorde en rendabele varkensboerderij in de stad. We doen dit vanuit de vakgroep Varkenshouderij samen met InnovatieNetwerk en kunst- en architectuurcentrum Stroom Den Haag. De ontwerpstudie wordt uitgevoerd door architect Winy Maas met ontwerpers van The Why Factory (TU Delft). Het is de eerste stap om daadwerkelijk tot een geïntegreerd stedelijk veehouderijsysteem te komen. Door ‘out of the box’ te denken en het bedrijf ecologisch, sociaal en economisch te verbinden met de stad willen we een nieuwe richting geven aan stadsinrichting en voedselproductie.
Vooralsnog denken we aan een bedrijf met ongeveer 200 zeugen, dat letterlijk transparant is. De varkens worden gehouden voor het oog van de burgers. De boerderij produceert energie voor een gedeelte van de woonwijk door organische afvalstromen met de mest te vergisten. Ongeveer zo’n stal zoals minister Verburg van LNV graag wil; een stal die bijdraagt aan dierenwelzijn, goed is voor het milieu en het klimaat. We zijn één van de eersten met het ontwikkelen van zulke hoogwaardige technologieën. (more…)
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 14-06-2009 | 4:07 pm
Voedsel is hip. Meer en meer realiseren we ons dat de productie en verspreiding ervan van grote invloed is op onze steden. Stroom Den Haag spijkert je bij over het hoe en wat van voedsel in steden. Het kunst- en architectuurcentrum geeft je in een reeks van tien artikelen food for thought. Vandaag deel 1: een introductie.
Gemiddeld nuttigen de bewoners van een stad als Den Haag per jaar zo’n 40 miljoen kilo vlees. Zou je dit gewicht omrekenen tot de hoeveelheid varkens die de Hagenaren per dag verorberen, dan kom je uit op meer dan duizend varkens. Het proces van vetmesten, slachten, vleesverwerking, verpakken en distributie vindt plaats buiten het blikveld van de stadsbewoner. Vlees van varkens of koeien treft de stedeling keurig in cellofaan verpakt aan in de schappen van de supermarkt. In deze eeuw, de eeuw van de stad, zullen steeds meer mensen op deze wijze het varken, de koe of de kip ontmoeten. (more…)
Stroom Den Haag: centrum voor beeldende kunst en architectuur | 22-05-2009 | 10:38 am
Verbouw jij al paprika’s op je balkon? Of champignons in de kelder? Als het aan Eetbaar Rotterdam ligt wordt het iets doodnormaals voor stedelingen. Want het wordt steeds lastiger om iedereen in grote steden van voedsel te voorzien, zoals je eerder las op dit weblog. En doordat steeds minder mensen iets afweten van voedsel, neemt het aantal kinderen met obesitas toe.
Dat zeggen twee initiatiefnemers van de expertisegroep die pleit voor stadslandbouw. Paul de Graaf en Bas de Groot deden er samen met hun expertisegroep Eetbaar Rotterdam de afgelopen anderhalf jaar alles aan om het thema op de kaart te krijgen. Met succes, want de gemeente Rotterdam wil aan de slag met de geopperde ideeen.
Voor de microfoon lichten de twee ‘pragmatische ideologen’ van Eetbaar Rotterdam hun plannen toe. En doen ze de Bijenkorf een idee aan de hand.
Eetbaar Rotterdam
Klik op het kruisje om het interview te beluisteren.
Heeft het je interesse gewekt? Het weblog van Eetbaar Rotterdam geeft je recent nieuws over het doen en laten van de organisatie en je kunt er ook terecht met je eigen ideeen.
Floris Alberse (Webredactie) | 18-05-2009 | 4:38 pm
Wat hebben Den Haag en één van ’s werelds oudste steden Ur met elkaar gemeen? Op die vraag geeft Carolyn Steel antwoord in haar boek Hungry City, waarover ze aanstaande woensdag een lezing houdt.
Ze is architect en docent en heeft nu dus een boek geschreven. Steel legt ‘op heldere wijze’ het verband bloot tussen steden en voedsel. In een grote stad als Londen worden namelijk zo’n dertig miljoen maaltijden per dag opgediend. En die moeten allemaal geproduceerd, geïmporteerd en bereid worden.
Daar hangt een hele industrie mee samen, die ze beschrijft in Hungry City. Het boek is (voorlopig) niet in het Nederlands beschikbaar, maar de auteur komt dus al wel naar Den Haag toe in het kader van de lezingenreeks ‘Foodprint’ dat georganiseerd wordt door kunst- en architectuurcentrum De Stroom.
Steel zal woensdag onthullen wat Den Haag en Ur met elkaar gemeen hebben. Voor de mensen die er woensdag niet bij kunnen zijn: Zelfs de aloude stad Ur dat duizenden jaren voor Christus gebouwd werd had al fastfoodrestaurants!
woensdag 25 maart 2009, 20.30 uur
Lezing van architect Carolyn Steel
Over de invloed van voedsel op de stad
In Den Haag, bij architectuurcentrum De Stroom
Toegang gratis, reserveren gewenst
Floris Alberse (Webredactie) | 23-03-2009 | 3:04 pm
Recent Comments